Koçluğun Tarihçesi

No comments

Antik çağdan günümüze kadar Sokrates, Platon, Aristo, Descartes, İbni Sina, İbni Haldun gibi bilgeliği ile insanlığın yolunu aydınlatan ve onlara rehberlik yapan kişilikler ortaya çıkmış ve içinde bulunduğu zamana göre filozof, öğretmen, hoca gibi sıfatlar ile isimlendirilmişlerdir. Bu kişilikler, bulundukları dönemler ve yüklendikleri misyonlar nedeniyle “İnsan Rehberliği” yaparak büyük insan topluluklarını etkileri altına alan toplumsal hareket olarak ve insanlığın gelişimine önemli katkılar sunmuşlardır. Yunanlı felsefeci Herakleitos’un dediği gibi “Değişmeyen Tek Şey Değişimin Kendisidir” sözü gibi “İnsan Rehberliği” de zaman içerisinde değişime uğramıştır.

Söz konusu rehberlik, insan topluluklarını etkisi altına alan toplumsal bir hareketten bireysel bir harekete dönüşmüş ve 1800 lü yıllardan günümüze Coach (İngilizce) / Koç (Türkçe) olarak tabir edilen meslek grubu haline gelmiştir. Hatta bu bireysel hareket, bireyin ihtiyaçlarına göre daha da şekillenmiş ve “Yaşam Koçluğu”, “Öğrenci Koçluğu”, “Yönetici Koçluğu”, “Sporcu Koçluğu” gibi isimlerle profesyonelliğini pekiştirmiştir.

Koç kelimesinin ise 16. yüzyılda Avrupa’da insanların bir noktadan diğerine taşınması için kullanılan araçların ilk yapıldığı yer olan Macaristan’ın “Kosci” kasabasından geldiği iddia edilmektedir. Günümüzde kısa mesafelerde yolcu taşıyan araçlara “bus” yani otobüs denilirken, daha uzun mesafelerde kullanılan araçlar için hale “coach” sözcüğü kullanılması da kelimenin kaynağının ve kullanım şeklinin doğru olduğunu göstermektedir. Bu nedenle etimolojik olarak İngiliz dil ailesine ait olan “coach” kelimesinden türetilmiştir. 

1800 yılların başından itibaren de “coach/koç” kelimesi özellikle spor alanında yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır.

ABD’de, 1980’lerde, Thomas J. Leonard (1955-2003) adlı mali bir danışman, müşterilerinin kendilerine sadece finansal durumlarını görüşmek için gelmediklerini; hatta finansal durumlarının, bu kişilerin diğer sorunlarının yalnızca küçük bir parçası olduğunu fark etmiştir. Sonrasında Leonard kendisine “Coach” adını vererek, yaşam danışmanlığı yapmaya başlamıştır. Leonard “Koçluk” metodolojisi oluşturmayı müteakip 1995 yılında Uluslararası Koçluk Federasyonu’nu (The International Coach Federation (ICF)) kurmuştur.1

Avrupa’da ise John Whitmore (1937–2017), Alan Fine ve Graham Alexander isimli kişilerin öncülüğünde koçluk gelişerek yayılmıştır. Bu kişiler yaratıcısı bilinmeyen ancak başarılı koçluk modellerinden biri olan “GROW Modeli”2 nin ortak geliştiricileri olarak bilinirler. John Whitmore aynı zamanda David Clutterbuck, Eric Parsloe, David Megginson, Julie Hay, Bob Garvey ve Liz Boredon ile birlikte 2002 yılında Avrupa Mentorluk ve Koçluk Derneği’ni (The European Mentoring and Coaching Council (EMCC)) kurmuşlardır.3

Türkiye’de Koçluk, Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK) tarafından Aralık 2018 tarihinde “Meslek” olarak tanınmış, bu kapsamda “Ulusal Meslek Standardı”4 adı altında “Koç”luk mesleğine ulusal standartlarda devlet tarafından resmiyet kazandırılmıştır.

Bu anlamda koçluk; çocukluktan yetişkinliğe kadar toplumun tüm kesimleri ve meslek sahipleri tarafından yaşamlarında farkındalık, başarı, mutluluk elde etmek maksadıyla kullanılan ve destek alınan bir meslek türü haline gelmiştir.

1ICF profesyonel koçluğa adanmış kar amacı gütmeyen bir organizasyondur. Koçluk mesleğinde mesleki standartlar için dünya çapında kampanyalar yapmakta ve profesyonel koçlara ve antrenör eğitim programlarına bağımsız sertifikalandırma sunmaktadır. ICF’in Nisan 2017 itibariyle 140 ülkede yaklaşık 30.000 üyesi bulunmaktadır. http://www.wikizero.biz/index.php?q=aHR0cHM6Ly9lbi53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvVGhvbWFzX0ouX0xlb25hcmQ 15.04.2019

2GROW Modeli: İngiltere’de geliştirilen hedef belirleme ve problem çözme için basit bir yöntemdir. 1980’lerin sonunda ve 1990’ların sonunda kurumsal koçlukta yoğun bir şekilde kullanılmıştır. Max Landsberg daha sonra GROW’u The Tao of Coaching adlı kitabında anlatmıştır. Diğer benzer modeller arasında aile terapisinde ve Gabriele Oettingen’in WOOP modelinde işbirliğine yardımcı yardımcı haritalar yer almaktadır. Jonathan Passmore ve Stefan Cantore, felsefi yönlerini keşfetme potansiyelini dışladığını iddia ederek, GROW’un spor veya ticaret alanlarında çalışmak için uygun olabileceği tezini ileri sürmüşlerdir. http://www.wikizero.biz/index.php?q=aHR0cHM6Ly9lbi53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvR1JPV19tb2RlbA 15.04.2019

3EMCC koçluk ve mentorluk profesyonel akreditasyonunun yanı sıra koçluk ve mentorluk mesleğine ve üyelerine destek ve rehberlik sağlamaktadır. Mesleği hem Avrupa Birliği içinde hem de küresel olarak temsil etmeye öncülük eden az sayıdaki küresel koçluk endüstrisi kuruluşundan biridir. ICF gibi EMCC’de çok sayıda Avrupa kuruluşunun (özel ve kamu sektörü) akreditasyonlarını, etik kurallarını ve çerçevelerini koçluk ve mentorluk için çalıştığı ve/veya tanıdığı kurumdur. Aralık 2018 itibariyle 61 ülkede 6.000’in üzerinde üyesi vardır.15.04.2019 https://www.emccouncil.org/about_emcc/history/from_1992_until_now/ ; http://www.wikizero.biz/index.php?q=aHR0cHM6Ly9lbi53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvRXVyb3BlYW5fTWVudG9yaW5nX2FuZF9Db2FjaGluZ19Db3VuY2ls

4“Ulusal Meslek Standardı” Meslek: Koç, (Seviye-6, Ref.Kodu:13UMS0318-6) T.C. Resmi Gazete, 06.12.2018 tarih ve 30617 sayılı Mükerrer.

adminKoçluğun Tarihçesi

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir